Nguyễn Nhật Ánh, hoàng tử bé trong thế giới tuổi thơ

04/01/2019  406 lượt xem

Nguyễn Nhật Ánh sinh ngày 7 tháng 5 năm 1955 tại tỉnh Quảng Nam. Ông được coi là một trong những nhà văn thành công nhất viết sách cho tuổi thơ, tuồi mới lớn với hơn 100 tác phẩm các thể loại.

Trước khi trở thành nhà văn nổi tiếng, Nguyễn Nhật Ánh từng có thời gian đi dạy học, viết báo với nhiều bút danh như Chu Đình Ngạn, Lê Duy Cật, Đông Phương Sóc, Sóc Phương Đông,… Năm 13 tuổi, ông đã có thơ đăng báo. Năm 1984, tác phẩm truyện dài đầu tiên Trước vòng chung kết đã định vị tên tuổi của ông trong lòng độc giả và kể từ đó, ông tập trung viết cho lứa tuổi thanh thiếu niên.

Tên tuổi của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh gắn liền với các tác phẩm làm say lòng độc giả bao thế hệ như Mắt biếc, Cỏn chút gì để nhớ, Hạ đỏ, Cô gái đến từ hôm qua, Chú bé rắc rối,… Truyện của ông được tái bản liên tục và chưa bao giờ giảm sức hút với những người yêu mến chất văn Nguyễn Nhật Ánh.

Ông cũng đã đoạt nhiều giải thưởng như: năm 1990, truyện dài “Chú bé rắc rối” được Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trao giải thưởng Văn học Trẻ hạng A. Năm 1995, ông được bầu chọn là nhà văn được yêu thích nhất trong 20 năm (1975-1995) qua cuộc trưng cầu ý kiến bạn đọc về các gương mặt trẻ tiêu biểu trên mọi lĩnh vực của Thành đoàn TP HCM và Báo Tuổi trẻ, đồng thời được Hội Nhà văn TP HCM chọn là một trong 20 nhà văn trẻ tiêu biểu trong 20 năm (1975-1995).

Năm 2010, tác phẩm Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ của ông được trao tặng Giải thưởng Văn học ASEAN.

CUỘC ĐỜI VÀ SỰ NGHIỆP

Thuở nhỏ ông theo học tại các trường THPT Tiểu La, trường THPT chuyên ban Trần Cao Vân và THCS Phan Châu Trinh. Từ 1973 Nguyễn Nhật Ánh chuyển vào sống tại Sài Gòn, theo học ngành sư phạm. Ông đã từng đi Thanh niên xung phong, dạy học môn Văn tại trường THCS Bình Tây (Quận 6) từ năm 1983-1985.

Sài Gòn Giải Phóng, lần lượt viết về sân khấu, phụ trách mục tiểu phẩm, phụ trách trang thiếu nhi và hiện nay là bình luận viên thể thao trên báo Sài Gòn Giải Phóng Chủ nhật với bút danh Chu Đình Ngạn. Ngoài ra, Nguyễn Nhật Ánh còn có những bút danh khác như Anh Bồ Câu, Lê Duy Cật, Đông Phương Sóc, Sóc Phương Đông,…

Năm 13 tuổi ông đăng báo bài thơ đầu tiên. Tác phẩm đầu tiên in thành sách là một tập thơ: Thành phố tháng tư, Nhà xuất bản Tác phẩm mới 1984 (in chung với Lê Thị Kim). Truyện dài đầu tiên của ông là tác phẩm Trước vòng chung kết (Nhà xuất bản Măng Non, 1984).Hai mươi năm trở lại đây, ông tập trung viết văn xuôi, chuyên sáng tác về đề tài thanh thiếu niên.

Năm 1990, truyện dài Chú bé rắc rối được Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trao giải thưởng Văn học Trẻ hạng A. Năm 1995, ông được bầu chọn là nhà văn được yêu thích nhất trong 20 năm (1975-1995) qua cuộc trưng cầu ý kiến bạn đọc về các gương mặt trẻ tiêu biểu trên mọi lãnh vực của Thành Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh và báo Tuổi Trẻ, đồng thời được Hội nhà Văn Thành phố Hồ Chí Minh chọn là một trong 20 nhà văn trẻ tiêu biểu trong 20 năm (1975-1995).

Năm 1998 ông được Nhà xuất bản Kim Đồng trao giải cho nhà văn có sách bán chạy nhất. Năm 2003, bộ truyện nhiều tập Kính vạn hoa được Trung ương Đoàn Thanh Niên Cộng sản Hồ Chí Minh trao huy chương Vì thế hệ trẻ và được Hội nhà văn Việt Nam trao tặng thưởng. Đến nay ông đã xuất bản gần 100 tác phẩm và từ lâu đã trở thành nhà văn thân thiết của các bạn đọc nhỏ tuổi ở Việt Nam.

Năm 2004, Nguyễn Nhật Ánh ký hợp đồng với Nhà xuất bản Kim Đồng tiếp tục cho xuất bản bộ truyện dài gồm 4 tập mang tên Chuyện xứ Langbiang nói về hai cậu bé lạc vào thế giới phù thủy. Đây là lần đầu tiên ông viết một bộ truyện hoàn toàn dựa trên trí tưởng tượng. Vì vậy, để chuẩn bị cho tác phẩm này, ông đã phải mất 6 tháng nghiên cứu tài liệu và đọc sách báo liên quan như Phù thủy và Pháp sư, Các huyền thoại phương Đông, Ma thuật và thuật phù thủy…

Sau Chuyện xứ Langbiang, tác phẩm tiếp theo của ông là bút ký của một chú Cún có tên Tôi là Bêtô.

Năm 2008, ông cho ra đời tác phẩm Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ, được báo Người Lao động bình chọn là tác phẩm hay nhất năm 2008.

Năm 2012, Nguyễn Nhật Ánh cho ra mắt truyện dài Có hai con mèo ngồi bên cửa sổ. Các tác phẩm ra đời gần đây nhất là Ngồi khóc trên cây (6/2013), Chúc một ngày tốt lành (3/2014), Bảy bước tới mùa hè (3/2015), Con chó nhỏ mang giỏ hoa hồng (xuất bản ngày 28 tháng 2 năm 2016) và Cây chuối non đi giày xanh (phát hành vào 7/1/2018)

TÁC PHẨM TIÊU BIỂU

Có thể nói rằng, trừ những người thường ngày không tiếp xúc với sách vở, còn lại ở Việt Nam không ai không biết tới nhà văn Nguyễn Nhật Ánh. Tên tuổi của anh được công chúng biết đến qua series truyện dành cho tuổi mới lớn Kính vạn hoa. Bộ sách này gồm 45 tập được sáng tác trong giai đoạn từ năm 1995 đến 2002, và 9 tập tiếp theo được viết từ năm 2007 đến năm 2009, tổng cộng là 54 tập đã được xuất bản. Nếu tính thêm cả những tập thơ và tuyển tập các bài viết thì tổng số tác phẩm được xuất bản của anh cho tới nay đã vượt quá con số 100.

Năng lực sáng tác dồi dào đó quả thực khiến người ta phải ồ lên thán phục, nhưng vẫn chưa là gì so với doanh số mà các tác phẩm đó mang lại. Chỉ riêng series Kính vạn hoa đã vượt mức một triệu bản in, kỷ lục best-seller trong lịch sử ngành xuất bản Việt Nam. Không những thế, các tác phẩm của anh còn được dựng thành phim hoặc chuyển thể thành truyện tranh, tạo thành một vòng tuần hoàn và nhờ đó càng làm cho sách bán chạy hơn.

Nói một cách đơn giản thì sức hấp dẫn của những tác phẩm của Nguyễn Nhật Ánh nằm ở chỗ, dưới góc nhìn của những độc giả đang ở lứa tuổi giàu cảm xúc nhất trong cuộc đời, anh đã vẽ nên một bức tranh sống động và chân thực về cuộc sống thường ngày với những mối quan hệ gia đình, bạn bè, thầy cô, trường lớp, những buồn vui, trăn trở của những bạn trẻ bây giờ.

Nếu Kính vạn hoa là tiêu biểu cho những sáng tác của Nguyễn Nhật Ánh ở thời kì đầu, thì giai đoạn sau này người ta không thể không nhắc tới Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ, tác phẩm đã được trao “Giải thưởng văn học Đông Nam Á” năm 2010.

Tác phẩm là một câu chuyện về một cậu bé mới tám tuổi nhưng đã nhận thấy cuộc đời sao mà chán thế, cậu cùng những người bạn của mình dần dần thâm nhập và khám phá những sự việc hàng ngày trong thế giới của người lớn theo những suy nghĩ và quy luật của riêng mình, từ đó sáng tạo ra những trò chơi vô cùng thú vị. Tác phẩm lấp lánh nét duyên dáng, sự hài hước dí dỏm trong cách kể chuyện và một sự tươi trẻ dường không bao giờ mất đi ở nhà văn đã trải qua gần 60 cái xuân xanh.

Xã hội Việt Nam vốn coi trọng truyền thống trên bảo dưới nghe. Tuy nhiên, nếu thay đổi cách nhìn một chút thôi thì ta sẽ khám phá ra được một thế giới hoàn toàn khác. Phải chăng đó là thông điệp mà nhà văn muốn gửi gắm thông qua Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ?